Nieznany Świat 02/2026 (422)

W numerze:

Ziemia to statek kosmiczny
Błę­kit­na Pla­ne­ta to żywy sta­tek podró­żu­ją­cy przez prze­strzeń, z nami na pokła­dzie. Zapo­mi­na­my o tym w pogo­ni za pro­ble­ma­mi dnia codzien­ne­go, ale wiel­kie tajem­ni­ce Wszech­świa­ta są na wycią­gnię­cie ręki – jak w pra­sta­rej her­me­tycz­nej zasa­dzie jak na górze, tak i na dole. Maciej Jeliń­ski – malarz, lau­re­at tego­rocz­ne­go Cer­ty­fi­ka­tu Nowe Wzor­ce Sztu­ki, przy­zna­je, że czę­sto powta­rza te sło­wa. Każ­dy jego obraz jest jak część tej podró­ży. Cza­sem to frag­ment mapy lub okno, przez któ­re moż­na spoj­rzeć w nie­skoń­czo­ność. Cza­sem spi­ra­le, medu­zy, ośmior­ni­ce, w kształ­tach któ­rych jest coś kosmicz­ne­go. O malar­stwie krop­ko­wym, ener­gii obra­zów, ducho­wej mapie oraz tajem­ni­cach ludz­kiej wyobraź­ni roz­ma­wiał z nim Marek Żel­kow­ski

Gdy śni się UFO
Te dwie sfe­ry wią­że wię­cej ani­że­li się na pierw­szy rzut oka wyda­je – pisze Damian Tre­la. Zapa­da­jąc w sen, wcho­dzi­my w świat sur­re­ali­zmu, bra­ku logi­ki i cha­otycz­nej nar­ra­cji. Czę­sto tre­ści sen­ne wymy­ka­ją się pró­bom słow­ne­go uję­cia. Para­dok­sal­nie, bar­dzo podob­nie jest z bli­ski­mi spo­tka­nia­mi z UFO i jego pasa­że­ra­mi. Są to doświad­cze­nia ulot­ne, w trak­cie któ­rych rze­czy­wi­stość ule­ga znie­kształ­ce­niu i tra­ci cią­głość. Oni­rycz­na, peł­na pod­tek­stów i sym­bo­li­ki natu­ra zetknięć z Obcy­mi nie uszła uwa­dze bada­czy, wska­zu­ją­cych, iż ist­nie­je tu jakiś trud­ny do uchwy­ce­nia zwią­zek, tym dziw­niej­szy, że cza­sem prze­no­si się na sfe­rę mate­rii. Jed­ne i dru­gie mogą być śla­dem pro­ce­su men­tal­ne­go wyni­ka­ją­ce­go z połą­cze­nia naszych umy­słów z jakąś inte­li­gent­ną (bądź quasi-inte­li­gent­ną siłą). Czy więc UFO, a przy­naj­mniej nie­któ­re z jego mani­fe­sta­cji, mają wię­cej wspól­ne­go z naszym wnę­trzem ani­że­li Kosmo­sem?

Jak szamani z Tuwy „kamłali” nad Stalingradem
Zwią­zek Radziec­ki był pań­stwem ate­istycz­nym, ale w cza­sie II woj­ny świa­to­wej, kie­dy Niem­cy zagra­ża­li Moskwie, wła­dze sowiec­kie zwró­ci­ły się o pomoc do sił nad­przy­ro­dzo­nych oraz osób zaj­mu­ją­cych się ezo­te­ry­ką. Wśród nich byli spe­cja­li­ści z maleń­kiej repu­bli­ki wtło­czo­nej mię­dzy ZSRR a Mon­go­lię. Tuwiń­scy sza­ma­ni spę­dzi­li na fron­tach II woj­ny świa­to­wej oko­ło pół­to­ra roku. Poma­ga­li Armii Czer­wo­nej w róż­nych miej­scach. Kam­ła­li nad polem bitwy na Łuku Kur­skim, a na koniec swo­jej służ­by spo­tka­li się ze Sta­li­nem, któ­ry przy­piął im meda­le woj­sko­we oraz wrę­czył trzy waliz­ki z pie­niędz­mi i trzy z zapa­sa­mi żyw­no­ści. Dał im rów­nież żela­zny list, o tre­ści: Nie ruszać tych sza­ma­nów, niech sobie żyją…

Wyspa piękna (cz. I)
Nazwa Kor­sy­ka, jak moż­na by sądzić, nie pocho­dzi od kor­sa­rzy, ale od grec­kie­go sło­wa kal­li­ste (naj­pięk­niej­sza). Współ­cze­śnie nada­no jej rów­nież przy­do­mek Wyspa Pięk­na (Île de Beau­té). Rze­czy­wi­ście, zachwy­ca nie tyl­ko wspa­nia­ły­mi wido­ka­mi, śre­dnio­wiecz­ny­mi twier­dza­mi, ale też miej­sca­mi mocy: mega­li­tycz­ny­mi budow­la­mi i zabyt­ko­wy­mi świą­ty­nia­mi – rela­cjo­nu­je Leszek Mate­la

Obcy lecą na Jowisza!
3I/ATLAS to jed­na z naj­więk­szych astro­no­micz­nych zaga­dek XXI w., któ­ra nie daje o sobie zapo­mnieć. Jed­na z now­szych hipo­tez, wysu­nię­ta przez Avie­go Loeba, od mie­się­cy utrzy­mu­ją­ce­go, że może­my mieć do czy­nie­nia ze stat­kiem Obcych, suge­ru­je, iż pier­wot­nym celem tej eks­pe­dy­cji może być naj­więk­sza pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go.

Flebotomia – czyli uświęcone upusty
Do XIX w. wie­le prak­tyk medycz­nych przy­no­si­ło cho­rym wię­cej szko­dy niż pożyt­ku, mimo rosną­cej wie­dzy. Roz­są­dek przy­szedł dopie­ro w minio­nym stu­le­ciu. Dosko­na­le odda­je to ety­mo­lo­gia – sło­wo pacjent wywo­dzi się z łaciń­skie­go patiens, ozna­cza­ją­ce­go zarów­no cier­pią­ce­go, jak i wytrwa­łe­go, cier­pli­we­go i zno­szą­ce­go coś. Zatem pacjent to oso­ba, któ­ra cier­pi, ponie­waż toczy ją cho­ro­ba, ale jed­no­cze­śnie musi wyka­zać się cier­pli­wo­ścią i wytrwa­ło­ścią w pro­ce­sie lecze­nia, np. gdy w grę wcho­dzi­ło upusz­cza­nie krwi…

Kiedy poddawać się zabiegom?
Księ­życ, prze­cho­dząc przez zodiak, osła­bia te czę­ści nasze­go orga­ni­zmu, któ­re pod­le­ga­ją kon­kret­nym zna­kom. Nie powin­no się więc wów­czas wyko­ny­wać zabie­gów medycz­nych ani este­tycz­nych w obrę­bie danych obsza­rów cia­ła. Tę daw­ną regu­łę astro­lo­gii wykła­da­no nie­gdyś na euro­pej­skich uni­wer­sy­te­tach – pisze dr Piotr Pio­trow­ski

Ponadto:
- Byk przy­po­mi­na o sto­do­le, smo­le i ich zna­cze­niu dla radie­ste­zji
– Igor Wit­kow­ski o wibra­cjach, strzy­gach i demo­nach
– Pere­gry­na­cje Szmi­li­chow­skie­go
– Miko­łaj Koper­nik (cz. 1) i jego nie­zwy­kłe życie
– Prze­wle­kły stan zapal­ny
– Świę­ci, któ­rzy nie ist­nie­li (w tym Walen­ty)
– Prze­wod­ni­cy ducho­wi: Alan Watts
– Krysz­ta­ło­wa Góra w Kra­sko­wie
– Michał Toczy­łow­ski o pięk­nym uśmie­chu
– Wędru­ją­cy umysł okiem Jerze­go Strą­czyń­skie­go
– Kola­gen dobry na wszyst­ko
– Byt Nie­zna­ne­go Świa­ta
– Czy zio­ło­lecz­nic­two prze­trwa?
– Naczel­na o zagro­że­niach i pożyt­kach, jakie nie­sie ze sobą AI
– Horo­skop na luty ’26 & inne tematy!